MOMO Yazarı Michael ENDE Kimdir?

Michael ENDE kimdir?

12 Kasım 1929’da çalışmaları Naziler tarafından yasaklanan, sürrealist bir ressam olan Edgar ENDE’nin oğlu olan Michael ENDE, Bavyera kasabası Garmisch Partenkirschen de dünyaya geldi.

II. Dünya savaşı sonlarına doğru Alman ordusu tarafından silah emrine alındı. Ordu da Nazilerin tutumu ve davranışları karşısın da ordudan kaçtı ve Bavyera Özgürlük Hareketi olarak adlandırılan Nazi karşıtı yeraltı gruplarının faaliyetlerine katıldı.

Örgün eğitimini, felsefesi insanın manevi tarafından üretilen bilgiyi vurgulayan Alman eğitimci Rudolf STEİNER tarafından kurulan Waldorf okullarında tamamladı.

Ende 1950’lerin başlarında Münih’te tiyatro eğitimi aldı. Aktris Ingeborg HOFFMAN ile bu dönemde tanıştı. Tiyatroya atılmış olsa da aksilikler yzüzünden bu alanda başarılı olamadı. Ve ilerleyen süreçte serbest film eleştirileri/film senaryoları yazmaya başlayan Ende, ilk çocuk kitabı olan (1960) “Jim Knopf ve Lukas Lokomotif Mühendisi” nin sinema filmine uyarlanmasıyla birlikte yaşadığı talihsizlikleri geride bıraktı.

Ende’nin Edebi Eserlerinin Eleştirileri

Çocuk kitaplarının diğer modern Alman yazarları gibi Ende’nin kurgusu da tutkuya ilham verdi. Edebiyatçılar Michael Ende için son Alman romantik yazar ifadesini kullandılar.

Hikâyeleri okuyucuları tarafından, insanlığın geldiği durumu ve kalpsiz bir modern toplumdan, çocukların anahtarı elinde bulundurdukları bir iç dünyaya kaçış metaforları olarak geniş bir biçimde görülüyor.

1960’ların sonlarındaki radikal solcular tarafından keskin ve sert bir dille eleştirildi. Ende politik konu ve bağlılık yerine, kitlesine escapizme teşvik etmekle suçladılar.

MOMO

1973’teki romanı “MOMO” büyük bir şehrin tiyatro harabelerinde yaşayan, duman adamlar tarafından başkalarının hayatlarından çalınan zamanı geri alabilmek için onlarla mücadele eden yetim bir kızın hikâyesidir. Momo kitabı da diğer kitapları gibi okuyucuları tarafından çok beğenilmiştir. Ülkemizde de hatırı sayılır derece de yazarın ve romanının kitlesi bulunmaktadır.

1979’da yayımlanan “The Neverending Story” , tozlu bir kitabın peşine düştüğü, kendi cesaretini keşfedeceği büyülü bir fantezi dünyasında yolculuğa çıkmış bir çocuğun hikâyesidir. Uluslararası alanda en çok satan kitabı olan  “The Neverending Story” aynı zaman da sinema filmine de uyarlanmıştır.

Ende’nin Gözünde Eserleri

Michael Ende bir röportajında “Bir kez çalışmamı yönlendiren tek kaynak, hayal gücünün özgür ve doğrulanmamış oyunun arzusu” der. Başka bir deyişle “İnsanlar bir iç dünyaya sahip olduklarını unuturlarsa, kendi değerlerini unuturlar. İç dünya dış dünyaya eklenmeli, yaratmalı ve keşfetmelidir. Ve sonra bu değerleri kaybolmadan keşfetmek için iç dünyanıza bir yolculuk yapmalısınız.”

Bazı Alman uzmanlara göre Ende’nin eserleri “onu sürgüne sürükleyen bir eleştiriydi.” 1970-1985 yılları arası, hem “MOMO” hem de “The Neverending Story” olmak üzere yazdığı eserlerin olay örgüsü ve karakterleri Roma’nın güney bölgesinde yaşadı.

1984’te “The Neverending Story” filmine ve 1990’ın devamı niteliğindeki filmi “kitsh ve ticaret, pelüş ve plastikten oluşan devasa melodram” olarak reddeden bir eleştiriydi.

Ende 1985’te karısının ölümünden sonra Münih’e döndü. 1989 yılında ise eserlerini Japoncaya çeviren Marika Sato ile evlendi.

28 Ağustos 1995 pazartesi günü Stuttgart yakınlarında ki Filderstadt ilçesinde bulunan bir klinikte mide kanseri sonucu 65 yaşında hayata veda etti.

Eserleri 40’tan fazla dile çevrilen Ende, Çocuk Kitap Ödülünü de kazanmıştır. Dünya çapında ise 20 milyondan fazla kitabı sattı. “Lirum Larum Löffelstiel” isimli çocuk hikâyesi ise ölümünden sonra eşi Mariko Sato tarafından yayımlandı.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir